داشت . شهر سبزيان ديدند چون حريف نيروى زياد دارد و مخالفت بىمعنى است ، درخواست صلح كردند . در عوض ، امير بخارا طلب كرد كه چراغچى آزاد كرده شود . شهر سبزيان اين طلب را قبول كردند ، و امير نصر الله چراغچى را به ملك بخارا علاوه نمود و به بخارا برگشت ( برگ 24 « الف » ) . لشكركشى ديگر امير نصر الله به شهر سبز طبق نوشتهء ظفرنامهء خسروى در سال 1260 / 1844 به وقوع پيوسته است ( برگ 126 « الف » ) . اين بار ، امير بخارا ، حاكم شهر سبز را براى آن مجازات كردن خواست كه وى با دشمنان بخارا روابط دوستانه برقرار كرده و عامل فتنه در درون بخارا شده بود . پس از اين هم ، امارت بخارا بارها به شهر سبز لشكر كشيده است « 1 » . در ادبيات اين عقيده حاكم است كه امير نصر الله تنها در آخرين سال از عمر خويش ، يعنى 1860 توانست شهر سبز را بر ملك خود همراه نمايد « 2 » . اما به نوشتهء مؤلف ظفرنامهء خسروى ، اين كار سال 1272 / 1856 به وقوع پيوسته است ( برگهاى 140 « الف » تا 141 « الف » ) . نويسنده آورده است كه لشكركشىهاى بسيار و ناموفق ، آبروى امارت بخارا را ريخت ، پس امير نصر الله تصميم گرفت تا با آمادگى كامل و جدّى اين مسئله را به يك بار انجام دهد . نتيجهء اين لشكركشى همين بود كه حاكم شهر سبز اسكندر دادخواه و تمام اعضاى خانوادهء وى و نزديكانش به اسارت رفتند ، و شهر سبز و « كتاب » به بخارا همراه كرده شدند . تاريخ تسخير شهر سبز و كتاب كه در ظفرنامهء خسروى ذكر يافته است ، از سوى منابع ديگر هم تأييد مىشود . « 3 » در موضوع تاريخ مناسبات امارت بخارا و خانى خوقند در نيمهء نخست سدهء 19 ،

--> ( 1 ) . پ . پ . ايوانف براساس حكايات اسيران نظامى روسى ، مىگويد كه امير بخارا چهارده پانزده بار بر شهر سبز تاخت آورده است ( نك : Ivanav P . P . Acerki pa istarii . . , s . 140 . . سامى نوشته است : « نصر الله خان به شهر سبز لشكر كشيد ، اما آن را [ . . . ] در تاخت سى و دوم ، در ظرف بيست سال تصرّف نمود » . - ميرزا عظيم سامى . تاريخ سلاطين منغيتيه . . . ، ص 55 . ( 2 ) . Ivanav P . P . Acerki pa istarii . . , s . 140 . ( 3 ) . Mirza Azimi Sami . Tarixi salatini mangitiya , s . 55 .